KUALA LUMPUR – Platform media sosial perlu memainkan peranan lebih besar dalam melindungi kanak-kanak daripada ancaman jenayah seksual dan eksploitasi dalam talian, termasuk memastikan pengguna berusia bawah 16 tahun tidak memiliki akaun media sosial.
Menteri Komunikasi, Datuk Fahmi Fadzil berkata, tanggungjawab menjaga keselamatan pengguna tidak boleh diletakkan kepada ibu bapa dan pihak berkuasa semata-mata, sebaliknya turut memerlukan komitmen penyedia platform yang mengendalikan perkhidmatan tersebut.
Beliau berkata demikian ketika diwawancara dalam program Ruang Bicara terbitan Bernama TV yang membincangkan pelaksanaan Belanjawan 2027 serta usaha kerajaan memperkukuh infrastruktur dan keselamatan digital negara.
Menurut Fahmi, perkembangan teknologi internet perlu disertai langkah perlindungan yang lebih menyeluruh, khususnya bagi menghalang penjenayah seksual daripada menggunakan platform media sosial untuk mendekati dan memperdaya kanak-kanak.
Beliau menjelaskan bahawa usaha menyediakan internet lebih pantas, murah dan meluas perlu diseimbangkan dengan aspek keselamatan pengguna.
Platform Media Sosial Perlu Bertanggungjawab
Fahmi berkata, kerajaan melihat keperluan untuk memastikan penyedia platform lebih bertanggungjawab terhadap kandungan dan aktiviti yang berlaku dalam perkhidmatan masing-masing.
Menurut beliau, terdapat platform yang sebelum ini mengambil pendekatan sambil lewa terhadap aspek keselamatan sehingga membuka ruang kepada penjenayah menyalahgunakan kemudahan digital.
Sehubungan itu, Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 (Akta 866) diwujudkan bagi menetapkan tanggungjawab terhadap penyedia perkhidmatan yang tertakluk kepada perundangan berkenaan.
Akta tersebut telah berkuat kuasa, manakala Kod Perlindungan Kanak-Kanak (CPC) dan Kod Mitigasi Risiko (RMC) mula berkuat kuasa pada 1 Jun 2026.
Antara keperluan yang digariskan ialah pelaksanaan mekanisme pengesahan umur bagi memastikan pengguna berusia bawah 16 tahun tidak membuka atau memiliki akaun media sosial.
Bagaimanapun, pelaksanaan mekanisme berkenaan memerlukan penyesuaian teknikal oleh penyedia platform, termasuk memastikan proses pengesahan umur tidak menjejaskan privasi dan keselamatan data peribadi pengguna.
Fahmi turut menegaskan bahawa undang-undang berkenaan ditujukan kepada penyedia platform yang tertakluk kepada akta, bukannya bertujuan mengenakan penalti secara langsung terhadap pengguna biasa atau pencipta kandungan.
Penalti Boleh Mencecah RM10 Juta
Berdasarkan peruntukan Akta 866, penyedia platform berlesen yang gagal mematuhi kewajipan keselamatan dalam talian boleh dikenakan tindakan penguatkuasaan oleh Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC).
Antaranya, Seksyen 30 membolehkan MCMC mengeluarkan arahan pematuhan secara bertulis kepada penyedia perkhidmatan berlesen.
Kegagalan mematuhi arahan tersebut boleh membawa denda sehingga RM1 juta apabila disabitkan kesalahan, selain denda tambahan maksimum RM100,000 sehari bagi kesalahan yang berterusan selepas sabitan.
Sementara itu, Seksyen 39 memperuntukkan penalti kewangan sehingga RM10 juta bagi ketidakpatuhan terhadap kewajipan tertentu di bawah akta berkenaan.
Bagaimanapun, jumlah tersebut merupakan penalti maksimum yang diperuntukkan undang-undang, bukannya denda automatik terhadap setiap pelanggaran.
Ops Pedo 3.0 Dedah Ancaman Eksploitasi Kanak-Kanak
Mengulas ancaman terhadap kanak-kanak, Fahmi turut merujuk operasi besar pihak berkuasa yang membongkar kegiatan berkaitan bahan penderaan seksual kanak-kanak dalam talian.
Operasi tersebut, yang dikenali sebagai Ops Pedo Bersepadu PDRM-MCMC 3.0, menyaksikan 53 individu ditahan dalam serbuan di seluruh negara pada 14 hingga 16 September lalu.
Menurut maklumat yang diumumkan Polis Diraja Malaysia (PDRM), pemeriksaan terhadap peranti digital yang dirampas menemukan 540,127 fail bahan penderaan seksual kanak-kanak, selain 113,066 fail pornografi dewasa.
Siasatan turut mengesan kegiatan menghasilkan, mengedar dan menjual bahan eksploitasi seksual kanak-kanak melalui kumpulan tertutup dalam talian.
Kes berkenaan memperlihatkan risiko jenayah digital yang semakin kompleks, termasuk kemungkinan penjenayah menggunakan kemudahan komunikasi dalam talian untuk mencari mangsa.
Fahmi turut membangkitkan satu kes di Sabah membabitkan seorang lelaki berusia 20 tahun yang dihukum penjara 10 tahun dan dua sebatan selepas melakukan jenayah seksual terhadap remaja perempuan berusia 15 tahun.
Beliau menjadikan kes itu sebagai contoh bagaimana interaksi yang bermula melalui platform media sosial boleh membawa akibat serius kepada keselamatan dan masa depan kanak-kanak.
Keselamatan Internet Perlu Seimbang Dengan Kebebasan Bersuara
Dalam wawancara sama, Fahmi turut mengakui bahawa pelaksanaan peraturan keselamatan digital boleh menimbulkan persoalan berhubung kebebasan dan hak pengguna.
Bagaimanapun, beliau menegaskan bahawa langkah kawal selia bukan bertujuan menghalang rakyat daripada menggunakan internet, menyatakan pandangan atau menghasilkan kandungan kreatif.
Sebaliknya, tumpuan diberikan kepada usaha menangani penyalahgunaan platform, khususnya aktiviti yang boleh memudaratkan kanak-kanak serta kandungan yang melanggar peruntukan undang-undang.
Beliau turut menekankan kepentingan literasi digital dalam kalangan masyarakat agar pengguna dapat mengenal pasti penipuan, memahami risiko keselamatan dan menggunakan internet secara lebih bertanggungjawab.
Dengan pelaksanaan rangka kerja keselamatan dalam talian, kerajaan mahu memastikan kemajuan infrastruktur digital negara turut disertai perlindungan pengguna yang lebih berkesan.
Usaha itu bagaimanapun bergantung kepada tahap pematuhan penyedia platform, keberkesanan penguatkuasaan serta kesedaran pengguna dan ibu bapa dalam menghadapi ancaman yang terus berkembang di ruang digital.
Foto : Berita Harian
