Scam Tak Kenal Sempadan, MCMC dan Imigresen Kini Bergabung Buru Sindiket

PUTRAJAYA – Sindiket scam hari ini tidak lagi beroperasi dalam satu negara, menggunakan satu nombor telefon atau bergantung kepada satu platform sahaja.

Mereka boleh bergerak merentasi sempadan, menggunakan warga asing, akaun digital, peralatan komunikasi dan rangkaian antarabangsa untuk menyukarkan pengesanan.

Atas cabaran itu, Kementerian Komunikasi melalui Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) kini memperkukuh kerjasama dengan Jabatan Imigresen Malaysia (JIM) bagi menangani jenayah rentas sempadan dan ancaman penipuan dalam talian dengan lebih tersusun.

Empat teras, satu sasaran

Kerjasama itu dimeterai menerusi Memorandum Persefahaman antara MCMC dan JIM pada 18 Ogos 2026.

Ia memberi tumpuan kepada empat perkara utama iaitu pembinaan kapasiti, perkongsian maklumat dan risikan, siasatan bersama serta operasi bersepadu.

Lebih penting, satu Pasukan Petugas Khas Penguatkuasaan Antara Agensi JIM-MCMC turut diwujudkan bagi menyelaras operasi dan siasatan melibatkan jenayah yang semakin bergantung kepada teknologi digital.

Ini merupakan perubahan penting dari sudut pendekatan.

Kes yang mempunyai elemen imigresen tidak lagi perlu dilihat secara berasingan daripada elemen komunikasi atau digital apabila kedua-duanya berkait dengan sindiket yang sama.

Ancaman scam semakin besar

Kerjasama ini berlaku ketika kerugian akibat penipuan dalam talian berada pada paras yang membimbangkan.

Menurut Kementerian Dalam Negeri, kerugian scam dalam talian meningkat daripada RM1.57 bilion pada 2024 kepada RM2.97 bilion pada 2025.

Bagi lima bulan pertama 2026 sahaja, kerugian sudah mencecah kira-kira RM830 juta.

Pada masa sama, MCMC terus berdepan jumlah kandungan berbahaya yang sangat besar.

Setakat akhir Ogos 2026, lebih sejuta permintaan penurunan kandungan telah dikemukakan MCMC kepada platform sejak Januari 2025.

Hampir 91 peratus daripadanya berkaitan penipuan dan perjudian dalam talian, manakala kadar pematuhan platform menghampiri 93 peratus.

Bila scam melibatkan warga asing dan teknologi

Beberapa kes sebelum ini menunjukkan mengapa kerjasama antara agensi menjadi semakin relevan.

Pada Julai, polis menahan 18 warga China yang disyaki terlibat dalam operasi penipuan dalam talian di Ipoh. Peralatan elektronik termasuk komputer riba dan telefon bimbit turut dirampas.

MCMC pula pada bulan sama membongkar sindiket yang menggunakan Fake Base Transceiver Station (Fake BTS).

Peralatan itu digunakan untuk menyamar sebagai rangkaian telekomunikasi dan menghantar SMS penipuan kepada telefon mangsa.

Kes seperti ini menunjukkan jenayah digital boleh mempunyai banyak lapisan sekali gus – individu, status imigresen, peranti komunikasi, akaun digital dan rangkaian sindiket.

Apa kesannya jika kerjasama ini berfungsi?

Dari sudut pelaksanaan, kesan pertama yang berpotensi berlaku ialah risikan menjadi lebih pantas.

Apabila JIM dan MCMC mempunyai saluran perkongsian maklumat yang lebih tersusun, petunjuk daripada satu agensi boleh disalurkan kepada agensi lain tanpa terlalu banyak lapisan penyelarasan.

Ia berpotensi membantu pihak berkuasa melihat sesuatu kes secara lebih menyeluruh.

Sebagai contoh, siasatan terhadap aktiviti digital yang mencurigakan mungkin mempunyai kaitan dengan pergerakan atau status individu tertentu. Sebaliknya, operasi imigresen juga mungkin menemukan peralatan atau aktiviti komunikasi yang memerlukan kepakaran MCMC.

Kesan kedua ialah operasi boleh dilakukan serentak, bukannya selepas satu agensi selesai menjalankan siasatan sendiri.

Pendekatan ini boleh membantu mengurangkan ruang sindiket memindahkan operasi, melupuskan peranti atau menukar akaun selepas menyedari mereka sedang dijejaki.

Kesan ketiga ialah pengumpulan bukti boleh menjadi lebih teratur kerana pegawai daripada bidang penguatkuasaan berbeza terlibat lebih awal dalam sesuatu siasatan.

Tetapi MoU sahaja belum cukup

Kerjasama JIM-MCMC merupakan satu pencapaian institusi kerana dua agensi dengan bidang kepakaran berbeza kini mempunyai kerangka rasmi dan pasukan petugas bersama.

Namun keberkesanannya tidak boleh diukur melalui majlis pertukaran MoU semata-mata.

Ukuran lebih penting selepas ini ialah berapa banyak sindiket berjaya diganggu, operasi bersama dilaksanakan, kes diselesaikan dan kerugian rakyat dapat dicegah.

Pada masa sama, perkongsian maklumat antara agensi perlu kekal tertakluk kepada undang-undang, kawalan akses dan perlindungan data yang sesuai.

Ini penting supaya usaha memperkukuh penguatkuasaan tidak mengorbankan hak serta keselamatan maklumat orang awam.

Scam bergerak pantas, penguatkuasaan juga perlu berubah

Sifat jenayah sudah berubah.

Sindiket boleh menggunakan teknologi, berpindah lokasi dan mengurus operasi merentasi beberapa negara tanpa perlu berada berdekatan dengan mangsa.

Sebab itu pendekatan penguatkuasaan secara silo semakin sukar untuk menghadapi jenayah sebegini.

Kerjasama antara Kementerian Komunikasi melalui MCMC dengan JIM membuka satu lagi saluran untuk menghubungkan penguatkuasaan digital dengan penguatkuasaan sempadan.

Potensinya besar.

Namun hasil sebenar akan bergantung pada sejauh mana perkongsian risikan dan operasi bersama itu mampu diterjemahkan kepada tindakan di lapangan.