Bukan Sekadar Jaga Sempadan, JAPEN Bawa Mesej Kedaulatan Terus Ke Akar Umbi

TUMPAT – Kedaulatan negara bukan hanya soal tentera menjaga sempadan atau polis memastikan keamanan.

Dalam dunia hari ini, ancaman juga boleh muncul melalui berita palsu, perpecahan masyarakat, manipulasi maklumat dan kandungan yang menjejaskan keharmonian.

Atas pendekatan itu, Kementerian Komunikasi melalui Jabatan Penerangan Malaysia (JAPEN) semakin memperluaskan mesej kenegaraan terus ke peringkat komuniti.

Pada Karnival Kita MADANI Peringkat Kelantan di Pulau Sri Tunjung pada 12 September 2026, JAPEN menegaskan bahawa mempertahankan kedaulatan merupakan tanggungjawab bersama setiap rakyat, bukan tugas pasukan keselamatan semata-mata.

Kedaulatan bukan hanya sempadan

Pengarah JAPEN Kelantan Ahmad Ammar Othman menjelaskan bahawa kedaulatan turut merangkumi kemampuan rakyat hidup secara aman, memelihara budaya, identiti serta keharmonian negara.

Beliau turut mengingatkan bahawa ancaman tidak semestinya datang dalam bentuk senjata.

Perpecahan, berita palsu dan dakyah juga boleh memberi kesan kepada perpaduan masyarakat.

Dalam konteks ini, rakyat turut digalakkan menjadi pengguna media sosial yang lebih bertanggungjawab dengan tidak menyebarkan fitnah atau maklumat yang belum disahkan.

Karnival Kita MADANI pula digunakan JAPEN sebagai platform untuk membawa penerangan mengenai dasar kerajaan dan mesej kenegaraan terus kepada masyarakat setempat.

1,878 komuniti menjadi rangkaian akar umbi

Apa yang menjadikan pendekatan ini lebih besar daripada satu program ialah rangkaian yang sudah dibentuk JAPEN.

Pada 2026, sebanyak 1,878 Komuniti MADANI di seluruh negara digerakkan untuk melaksanakan program patriotisme di peringkat komuniti sempena Bulan Kebangsaan dan Hari Malaysia.

Aktivitinya termasuk program kejiranan, pengibaran Jalur Gemilang, perkongsian sejarah kemerdekaan dan aktiviti masyarakat setempat.

Komuniti MADANI juga berperanan sebagai penghubung dua hala.

Selain menyampaikan maklumat rasmi, mereka digalakkan mengumpulkan maklum balas daripada masyarakat dan membawanya kembali kepada kerajaan.

Ini memberi Kementerian Komunikasi satu rangkaian komunikasi yang sampai terus ke peringkat akar umbi.

Dari ceramah kepada komunikasi lebih interaktif

Pendekatan JAPEN pada 2026 turut berubah daripada komunikasi kerajaan yang terlalu sehala kepada pendekatan yang lebih dekat dengan masyarakat.

Contohnya, Kembara Merdeka Jalur Gemilang bersama JAGO menggabungkan aktiviti komuniti, penyampaian mesej kenegaraan serta kerjasama pelbagai agensi.

Dalam satu program di Selangor sahaja, sekitar 50 peserta daripada 10 agensi kerajaan dan swasta terlibat. JAPEN menyatakan pendekatan itu bertujuan menjadikan komunikasi kenegaraan lebih inklusif dan kreatif.

Apa kemungkinan kesannya?

Dari sudut komunikasi, kesan pertama yang berpotensi berlaku ialah maklumat lebih cepat sampai ke masyarakat.

Apabila rangkaian komuniti sudah tersedia, penerangan mengenai isu negara tidak semestinya bergantung kepada sidang media, televisyen atau hantaran media sosial kementerian sahaja.

Kesan kedua ialah literasi maklumat boleh diperkukuh.

Jika masyarakat dilatih untuk menyemak maklumat sebelum berkongsi, ia berpotensi mengurangkan ruang berita palsu dan kandungan manipulatif tersebar tanpa cabaran.

Kesan ketiga ialah hubungan masyarakat sendiri boleh diperkukuh.

Program berasaskan kejiranan memberi ruang kepada rakyat berlainan latar belakang untuk berkongsi aktiviti dan memahami mesej kenegaraan dalam konteks kehidupan harian.

Tetapi ukuran kejayaan perlu lebih daripada jumlah program

Di sinilah penilaian perlu dibuat secara objektif.

Jumlah program atau jumlah komuniti yang terlibat menunjukkan skala pelaksanaan, tetapi ia belum semestinya membuktikan perubahan sikap masyarakat.

Keberkesanan sebenar selepas ini lebih wajar dinilai melalui perkara seperti tahap kefahaman rakyat, kemampuan mengenal pasti maklumat palsu, penyertaan masyarakat serta tahap kepercayaan terhadap sumber maklumat rasmi.

Komunikasi kenegaraan juga perlu kekal inklusif dan tidak hanya menjadi penyampaian satu hala.

Jika masyarakat diberi ruang untuk bertanya, memberi maklum balas dan menyuarakan masalah mereka sendiri, rangkaian seperti Komuniti MADANI mempunyai potensi menjadi jambatan komunikasi yang lebih berguna.

Dari kedaulatan fizikal kepada kedaulatan maklumat

Perubahan dunia digital menjadikan maksud mempertahankan negara semakin luas.

Sempadan negara masih perlu dijaga.

Namun pada masa sama, masyarakat turut berdepan perang maklumat, manipulasi digital dan kandungan palsu yang boleh mempengaruhi persepsi serta hubungan sesama rakyat.

Melalui JAPEN dan rangkaian komuniti yang dibangunkan, Kementerian Komunikasi kini cuba membawa isu kedaulatan itu keluar daripada konteks keselamatan semata-mata.

Cabaran seterusnya ialah memastikan mesej tersebut bukan hanya didengar ketika program berlangsung, tetapi benar-benar diterjemahkan kepada masyarakat yang lebih celik maklumat, lebih berdaya tahan terhadap berita palsu dan lebih aktif menjaga keharmonian komuniti.